Maatschappelijk prioriteren – deel 1
door Niels Reitsma, consultant bij Het ConsultancyHuis
Bouwen, een veel gehoorde term in de uitdagingen waar bv Nederland voor staat. Het onder andere (her)bouwen van bruggen, het bouwen van huizen en het (ver)bouwen van wegen en zeker niet in de laatste plaats: het bouwen aan het elektriciteitsnetwerk. Want het elektriciteitsnetwerk is vol, heel vol, het First Come First Serve-principe (FCFS) voor nieuwe aansluitingen voldoet niet meer en in 2024 is een eerste versie gemaakt door het ACM voor het Maatschappelijk prioriteren.
Codebesluit
De eerste versie van het ‘ontwerp-codebesluit-prioriteringsruimte-transportverzoeken’ is hard bekritiseerd en bevochten en na de recente marktconsultatie is dan vandaag de nieuwste versie gepubliceerd van het prioriteringskader van de ACM. Deze zal op 1 januari ingaan. Het zal een grote uitdaging worden voor de netbeheerders om het codebesluit als beleid tijdig in te voeren.
Particuliere consument
Een eerste observatie is dat de particuliere consument niet meer standaard wordt ontzien, elk aansluitverzoek telt mee in de grote mix van aanvragen. Vooralsnog zal er tot 1 juli niet veel veranderen voor kleinverbruik-aanvragen van particuliere consumenten, daarna komen ze net als iedereen op de wachtlijst. De regels van de ACM moeten gaan zorgen voor de juiste volgorde van prioritering.
Praktijkvoorbeelden
Zonder een heel epistel te schrijven over alle soorten aansluitingen, zal ik een paar voorbeelden geven van de complexiteit en de principes die gelijke kansen moeten geven aan alle aanvragers van een energieaansluiting. Een projectontwikkelaar plant hoogbouw met winkels maar heeft zonder winkels geen sluitende businesscase, laten die winkels nou net een lagere prioritering hebben dan de woningen. Een aanvraag voor publieke laadpalen heeft geen voorrang/prioriteit maar hoe wenselijk is het als bewoners van een nieuwe wijk met flats hun auto niet kunnen opladen?
Al dit soort complexe problemen moet worden afgevangen door het nieuwe codebesluit. En ik schrijf ‘afgevangen’ en niet ‘opgelost’, want er zijn altijd verliezers.
Vraagstukken
De oplossing zit hem dan ook niet volledig in prioritering maar het daadwerkelijk regelen van extra capaciteit. Dat begint al bij netbewustheid en het meedenken met elkaar. Mooie initiatieven om grootverbruikaansluitingen te combineren in een energiehub, waarmee bijvoorbeeld met batterijen een buffer wordt gebouwd om extra aansluitingen mogelijk te maken, zijn complex en juridisch ingewikkeld. Maar laten we vooral daar naar blijven kijken en adviseren, wat kan er wel!
Dat is wat wij bij Het ConsultancyHuis doen, we ondersteunen de spelers op de energiemarkt met slimme ideeën en oplossingen. We bouwen toepassingen om netbeheerders te ontlasten van administratieve uitdagingen, we adviseren over praktische (technische) veranderingen met betrekking tot wijzingen in de energiewet en we ‘denken mee’ aan oplossingen voor complexe uitdagingen.
Tot slot
Het nieuwe codebesluit gaat geen extra capaciteit opleveren, maar gaat de nieuwe uitdagingen die ons te wachten staan hopelijk verhelderen. In het vervolg-blog zullen we verder ingaan op het ACM-document dat is gepubliceerd (officiele bekendmaking: stcrt-2025-42323.pdf), de implicaties ervan en waar we ons bij Het Consultancyhuis mee zullen bezighouden om hier verder invulling aan te geven.
Gerelateerde nieuwsberichten
Andere lezers lazen ook:
Samenwerken?
Een verandertraject, een nieuw IT-systeem of een andere uitdaging? Ontdek hier hoe we jouw organisatie kunnen helpen.
Werken bij ons?
Zoek je een nieuwe uitdaging? Ontdek de voordelen van Het ConsultancyHuis voor jou als consultant.